Het klimaatboek

Peter Tom Jones, prof. Philippe Huybrechts, prof. Jean-Pacal Van Ypsersele, ir. Serge de Gheldere en de journalisten Alma De Walsche en John Vandaele publiceerden op 27 augustus een opiniestuk in De Standaard naar aanleiding van de aangekondigde vertoning van de misleidende film The Great Global Warming Swindle op Canvas diezelfde dag. Deze film werd die avond niet vertoond, omdat hij moest plaatsmaken voor de politieke actualiteit. In het opiniestuk vragen de schrijvers zich af waarom Canvas een film uitzendt waarvan overvloedig is aangetoond dat hij wetenschappelijke nonsens vertelt.

Canvas zou evenwel de onzindocumentaire kaderen in een minireeks over de opwarming van het klimaat. Na de uitzending zou Terzake doorlichten wat sommige wetenschappers drijft om de consensus over de klimaatverandering op losse schroeven te zetten. Resultaat zou een verbijsterende reportage zijn over hoe wetenschappers zich een conclusie laten opdringen en die met vuur verdedigen als het genoeg betaalt.

Het antwoord hierop is duidelijk: de “Swindle” past mooi in een strategie om actie tegen klimaatverandering tegen te houden, of tenminste te vertragen. Want nu de opwarming zelf met eigen ogen valt vast te stellen, plooien de zogenaamde sceptici terug op een volgende verdedigingslinie: “het is niet de schuld van de mens”, zoals Bram Claeys terecht stelt op de milieublog van Bond Beter Leefmilieu. Met duidelijke bedoelingen, want als het dan al onze schuld is, kan men nog twijfel zaaien over de impact van opwarming, of zeggen dat we alles moeten inzetten op zich aanpassen aan klimaatverandering, of nog beweren dat het onbetaalbaar is om iets te doen.

Onderstaande lezersbrief hebben Els Keytsman en Peter Tom Jones verzonden naar De Standaard als reactie op het zoveelste klimaatsceptische artikel, ditmaal van Emiel Verbroekhoven (DS, 18 juni).

Wat Emiel Van Broekhoven in DS van 18 juni in zijn column durft schrijven toont aan dat de professor personal finance bijzonder weinig kaas heeft gegeten van klimaatverandering.

Laten we beginnen met de aangehaalde gezagsargumenten van “leidinggevende wetenschappers” zoals hij zijn bronnen noemt. Richard Lindzen is weliswaar professor metereologie aan het Massachussets Institute of Technology, maar de man krijgt al meer dan 10 jaar geen teksten gepubliceerd in vakbladen als Nature of Science. Lindzen kan trouwens via verschillende organisaties worden gelinkt aan onder meer ExxonMobil. Professor Revelle is dan weer reeds overleden in 1991, en sindsdien is de klimaatwetenschap er toch wel enigzins op vooruit gegaan. De “stevige wetenschappelijke documentatie” van Salomon Kroonenberg ten slotte bulkt van de wetenschappelijke onjuistheden en is gebaseerd op verouderde gegevens. Zijn boek “De menselijke maat” werd dan ook aan geen enkele vorm van peer review kwaliteitscontrole onderworpen.

Ondanks de pogingen van enkelen om een rookgordijn op te trekken en zo verwarring te scheppen bij de gewone bevolking, blijft het feit dat er weldegelijk wetenschappelijke consensus is wat betreft klimaatverandering: de menselijke activiteit is veruit de grootste oorzaak van het versterkte broeikaseffect. De wijzigende zonneactviteit speelt hoogstens een kleine nevenrol in het opwarmingsverhaal, zoals duidelijk werd erkend in het jongste VN-klimaatrapport.

In andere landen beseft men echter maar al te goed wat de economische implicaties kunnen zijn van de klimaatverandering. Al in september 2004 wees de Conference Board, een belangrijke lobbygroep van 2000 bedrijven van over heel de wereld, ook multinationals, al op het grote gevaar van de opwarming van de aarde en drong hij aan op een krachtig optreden van overheden en privé-bedrijven. Nicholas Stern, voormalig medewerker van de Wereldbank, schat de kost van niets doen op 5 tot 20% van het wereldwijde BNP. Niet voor niets heeft elke Londense bank een klimatoloog in dienst. Ook verzekeringsmakelaars weten maar al te goed waar de klimaatklepel hangt. Swiss Re, ’s wereld grootste herverzekeraar, heeft al meermaals gewaarschuwd voor de opwarming van de aarde die de verzekeraars zal opzadelen met steeds hogere schadeclaims als gevolg van natuurrampen. En ook op het recente World Economic Forum in Davos pleitten heel wat bedrijven uit verschillende landen voor onder meer emissierechtenhandel.

Niet alleen zijn de aangehaalde bronnen lachwekkend, ook de redenering van Van Broekhoven houdt geen steek. Al blijft hij hardnekkig de vele wetenschappelijke bewijzen voor klimaatverandering naast zich neerleggen, dan nog is het economisch voordeliger om in plaats van steeds maar hogere energiefacturen te betalen, te investeren in energiebesparing en -efficiëntie. Veel eco-investeringen halen ook hogere rendementen dan een spaarboekje, obligaties of aandelen. Voor iemand die boeken en artikelen schrijft over persoonlijke financiële planning moet dat toch goed in de oren klinken?

Els Keytsman en Peter Tom Jones, auteurs van Het klimaatboek. Pleidooi voor een ecologische omslag. (EPO, 2007).

(Uit ZOZ nr. 80 – www.omslag.nl/zoz.htm )

Els Keytsman en Peter Tom Jones schreven een vurig pleidooi om ernst te maken met de oplossing van het klimaatprobleem. Hun boek is vooral voor België bedoeld, maar is zeker ook voor Nederland toepasbaar. Ze houden een grondige uiteenzetting over de ernst van het probleem. Weliswaar zijn er in wetenschappelijke kring vrijwel geen ‘klimaatsceptici’ meer te vinden die denken dat het allemaal wel zal loslopen, maar in de populaire pers zijn ze nog volop vertegenwoordigd. Met nadruk wijzen de auteurs ook op de sociale kant: de rijken in de wereld veroorzaken de klimaatproblemen, de armen worden er het meest door getroffen.

Het tweede deel van het Klimaatboek bevat een pleidooi voor een ecologische omslag. De ‘passiefhuizen’, met een energierekening van 300 euro per jaar, kunnen een enorme bijdrage leveren. Daarnaast gaat heel veel energie zitten in transport en in de productie van wegwerpspullen. De auteurs wijzen erop dat van alle artikelen die in Amerika worden geproduceerd slechts één procent langer dan zes maanden meegaat. De rest gaat op de afvalberg. Ook de herinvoering van de aan-uitschakelaar kan veel energie besparen. Het klokje in de magnetron verbruikt meer stroom dan het opwarmen van het voedsel kost, omdat het altijd aan blijft.
In het voorwoord wijst prof. Jean Pascal van Ypersele erop dat ook de aard van het toenemende energieverbruik ter discussie gesteld zal moeten worden, zoals ‘de industrie die produceert om te produceren en de consument die consumeert om te consumeren’. (DV)

Els Keytsman en Peter Tom Jones: Het klimaatboek – Pleidooi voor een ecologische omslag. EPO, Berchem-Antwerpen 2007. 184 pag. ISBN 978-90-6445-452-3. Prijs: E 15,-.